Banner
Algemeen Banner

Heb jij je ook wel eens afgevraagd hoe een drugslab wordt opgeruimd? In de Achterhoek houdt de omgevingsdienst Achterhoek (ODA) toezicht op de sanering. Wij mochten met een toezichthouder mee om een kijkje te nemen bij de reiniging van een drugslab in Didam.

In januari 2023 werd er voor de tweede maal in twee jaar een drugslab ontdekt in de Endepoelstraat in Didam. Het lab bevond zich om de hoek van het gemeentehuis op een industrieterrein. Omwonenden hadden niets gemerkt. Dankzij het oprollen van de chatdienst Encrochat werd dit lab ontdekt en ontmanteld. Het lab was nog actief toen het werd aangetroffen. Alles stond klaar om amfetamineolie te produceren. Dat is een cruciale grondstof voor methamfetamine. Een drug die in Nederland met name voor de export wordt geproduceerd. Helaas werden er ter plekke geen verdachten aangetroffen.

Drugslab op slot

Het produceren van synthetische drugs gebeurt in drugslabs. Synthetische drugs zijn verdovende of hallucinerende middelen die gemaakt worden door chemische processen. Deze drugs komen voor in de vorm van vloeistof, pillen of poeder. De bekendste voorbeelden hiervan zijn XTC en amfetamine. Drugslabs komen onder andere voor op industrieterreinen, in bedrijfspanden, op boerderijen en in afgelegen gebouwen. Maar een lab kan ook middenin een woonwijk staan. Als een drugslab wordt ontdekt, doet de politie een inval en het team Landelijke Faciliteit Ontmantelen (LFO) ontmantelt het lab. Zij nemen alle apparatuur en chemicaliën die gebruikt worden voor de productie van de drugs mee voor het opmaken van het proces-verbaal. Vervolgens worden de spullen vernietigd. De ruimte waarin het lab staat, gaat op slot.

Wie maakt schoon?

De eigenaar van de locatie is in principe verantwoordelijk voor het opruimen van de rommel (saneren), maar dat moet meestal door gespecialiseerde bedrijven gebeuren. Bij het produceren van drugs gebruiken criminelen namelijk veel chemicaliën die achterblijven als het lab verlaten of opgerold wordt. Die chemicaliën kunnen zeer slecht zijn voor de gezondheid als zij in het rioolwater, de lucht of de grond terecht komen. Door de inzet van gespecialiseerde schoonmaakbedrijven zijn de kosten voor het saneren vaak hoog. Als er gevaar is voor de gezondheid omdat de chemicaliën niet direct worden opgeruimd, kan de gemeente ingrijpen. De kosten voor het saneren worden dan later verhaald op de eigenaar. Meestal lukt dat. Als het niet lukt, zijn de kosten deels voor de gemeenschap. Wanneer er geen direct gevaar is voor de volksgezondheid en er is onenigheid over wie de kosten op zich neemt, kan het soms jaren duren voordat de ruimte gesaneerd wordt.
In de Endepoelstraat heeft de huurder aangegeven te betalen. Daarom kon de locatie al in augustus worden opgeruimd. De geschatte kosten vielen mee. Het ging slechts om ongeveer € 10.000. In het geval van de aanwezigheid van zeer gevaarlijke stoffen zoals vloeibaar kwik, kunnen de kosten oplopen tot zo’n 1 miljoen euro.

Aan de slag

Onder toezicht van de ODA zien we hoe mannen in beschermende kleding de Didamse locatie eerst schouwen. Zij kijken naar welke ruimtes schoongemaakt moeten worden, waar er verontreiniging wordt aangetroffen en wat er met de spullen die er nog staan, moet gebeuren. Daarna halen zij de ruimtes leeg. Spullen met residu van drugs of chemicaliën (zoals de pallets op de foto) moeten worden vernietigd. Er ligt veel strooisel op de vloer die de aanwezige vloeistof opgezogen heeft. De schoonmakers gaan grondig te werk als zij de locatie schoonvegen. Vervolgens halen zij de tankwagen erbij en wordt de ruimte van boven tot onder met heet water gereinigd. Ook pompen zij de putten op de locatie leeg. In de badkamer van het lab hangt een sterke chemische geur. Als toeschouwers worden we gewaarschuwd om afstand te houden. De put daar bevat zoveel chemicaliën dat je hand erin zou oplossen. Gelukkig zijn deze chemicaliën niet verder verspreid en is het op deze locatie voldoende om alles grondig schoon te maken. Maar het gebeurt ook wel eens dat de chemicaliën zover in de grond zijn getrokken dat afgraven de enige optie is.

Banner

Freya van Os

Strategisch adviseur/Adviseur Leren & Ontwikkelen

De Gelderland Academie is het kennis- en netwerkplatform van en voor volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren in Gelderland.