Banner
Terugblik Banner

De hoogspecialistische jeugdzorg staat voor een dubbele uitdaging. Enerzijds willen we voorkomen dat jongeren instromen in de jeugdzorg. Anderzijds verdienen de jongeren die deze voorzieningen écht nodig hebben, kleinschaligere en betere alternatieven. Voorkomen en verbeteren tegelijkertijd dus. Gelderse wethouders Jeugd gingen op vrijdag 10 februari met elkaar in gesprek over de toekomst van de hoogspecialistische residentiële jeugdzorg in Gelderland.

De kerk op het terrein in Zetten van jeugd- en opvoedhulp Pactum vormde het podium voor de Gelderse wethouders dag. Gedurende de dag werden de wethouders onder leiding van dagvoorzitter Piet Hein Peeters gevoed met verhalen uit de praktijk over de gesloten jeugdzorg. Ook kregen zij presentaties door professionals uit het werkveld. Arno Bosveld (manager Pactum) riep de wethouders op om in de regio meer woonplekken te creëren voor de jeugdigen die uit de gesloten jeugdzorg komen en nu nergens terecht kunnen. De Nijmeegse wethouder Grete Visser benadrukte het belang om als Gelderland samen op te trekken, omdat de gemeenten afzonderlijk te klein zijn om een dergelijke voorziening te dragen.

Uit de praktijk

Ervaringsdeskundige Lorydana trapte de bijeenkomst af met haar eigen verhaal. Vervolgens vertelden jeugdzorgbegeleiders van Pactum Sachya en Pamela aan de wethouders hoe de jongeren in de gesloten instelling in Zetten binnenkomen. “Wij zorgen voor veiligheid en rust. Dankzij kleinere groepen zien we een stijgende lijn in de ontwikkeling van de jongeren.” Erik Peelen is werkzaam op de ZIKOS-groep van Pactum (Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie). Hij sluit zich daarbij aan. “Wat een uitdaging blijft, is het vinden van een passende plek voor de jongeren wanneer ze toe zijn aan de volgende stap. We zien op dit moment dat ze daardoor langer bij ons blijven dan nodig is. Jongeren die hard aan zichzelf werken, verdienen een goede vervolgplek.” Ze krijgen nu teveel een stempel, waardoor andere woonplekken en voorzieningen het niet aan durven.
De kleinschalige woonvoorziening ‘Onvoorwaardelijk Wonen’ aan de Biotstraat in Nijmegen is gelukkig een plek die het wel aandurft. Twee woningen middenin een woonwijk voor acht jongeren. Er is een grote behoefte aan meer van dit soort warmere woonvormen. Zodat jongeren specifieker geplaatst kunnen worden en dichterbij hun ‘eigen’ buurt hun sociale netwerk kunnen opbouwen en onderhouden.

Samenwerking op essentiële functies

Na de indrukwekkende verhalen uit de praktijk nam projectleider Karin Kerckhaert de wethouders mee in het G7-project ‘Toekomst Essentiële Functies’. Een project dat zich richt op de specialistische weinig voorkomende zorg voor kwetsbare jongeren. Zorg die te specialistisch en te schaars is om per regio te organiseren. Zorg die een regio-overstijgende aanpak vereist. Met één bovenregionale opdrachtgever. “Een risico van dit project is dat regio’s elkaar loslaten en hun eigen koers varen”, legde Karin uit. “Maar juist voor deze hoogspecialistische zorg hebben we elkaar nodig. Daarom vragen we geduld, want het kost tijd en energie om te groeien naar de juiste kwaliteit van zorg.”

Samen optrekken

De uitdagingen in de jeugdzorg werden tijdens de bijeenkomst goed zichtbaar. De verandering naar kleinschaligere groepen met meer aandacht en tijd voor de jongeren en voldoende doorstroommogelijkheden. Hoogspecialistische jeugdzorg is complex en vergt de juiste investering. Zowel op gemeentelijk als op regionaal niveau. Waarbij we het uiteindelijke doel altijd voor ogen moeten houden: ervoor zorgen dat deze kwetsbare jongeren weer kunnen meedoen in de maatschappij en niet meer verplaatst worden van plek naar plek met een vuilniszak met spullen. Want iedere jongere verdient het op om te groeien in een veilige omgeving. Alleen door samen op te trekken in de ontwikkeling van de jeugdzorg kunnen gemeentes hieraan bijdragen.

Kijk naar de hele context

Tijdens de lunch ervaarden de wethouders hoe het is om in een gesloten voorziening te zijn. Met letterlijk heel veel gesloten deuren waar veel sleutels voor nodig zijn. In de middag gaf Rita Otter (Gelderse projectleider jeugdzorg Plus) mooie voorbeelden van (preventieve) projecten in de jeugdregio’s. Vervolgens benadrukte associate lector Jeugd Bert Wienen het belang van sterk onderwijs dat zo min mogelijk uitsluit. Tenslotte gaf hoogleraar Bestuurskunde Jan-Kees Helderman de tip om als gemeente veel dichter op de praktijk te gaan zitten. Om niet de regels maar de mensen centraal te stellen en te blijven leren met de voeten in de klei.

Blijf leren van de praktijk

De middag bracht veel inspiratie voor de kansen die er zijn om de jeugd in de gemeente sterker te maken zodat er minder jeugdhulp nodig is. Het is geen gemakkelijke klus, maar wel een belangrijke waarbij we als Gelderland veel ideeën en kennis kunnen uitwisselen.

De Gelderland Academie is het kennis- en netwerkplatform van en voor volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren in Gelderland.