Banner
Terugblik Banner

Op 21 september organiseerde de Gelderland Academie de jaarlijkse kennisochtend voor de Gelderse wethouders financiën. Met de huidige roerige tijden was er veel behoefte aan kennisuitwisseling en inzichten over de toekomstige financiële perspectieven van de Gelderse gemeenten.

Druk op financieringsstructuur

Dagvoorzitter Erik van der Pol introduceerde de eerste spreker David Rietveld, coördinator gemeentefinanciën VNG. Er leven zorgen onder de deelnemende wethouders en de VNG over de toekomstige financiering van de gemeenten, voornamelijk op het vlak van de structurele financiën. Rietveld deed de achtergrond hiervan uit de doeken. Daarop ontvouwde zich een levendig gesprek tussen de aanwezige wethouders en een discussiepanel bestaande uit wethouder Paul Smeulders (gemeente Arnhem) en gedeputeerde Helga Witjes (provincie Gelderland). Uit het gesprek werd duidelijk dat er een breed gedeelde spanning bestaat tussen het op orde willen krijgen van de gemeentebegrotingen met het oog op de provincie vanuit haar controlefunctie, maar tegelijkertijd inzichtelijk maken dat onder druk van de nieuwe financieringsstructuur op verschillende posten tekorten ontstaan. Er klonk eenstemmigheid als het gaat om duidelijkheid geven richting het Rijk wanneer tekorten de kerntaken raken. Daarnaast ligt er een sterke wens vanuit de gemeenten dat het Rijk een zorgvuldige onderbouwing geeft voor de zaken waarop bezuinigingen worden afgedwongen. Immers, zo is de consensus: taken niet meer uitvoeren is voor elke gemeente erg moeilijk, gezien haar nabijheid tot haar burgers.

Afnemend vertrouwen van burgers

Na een korte pauze sprak Paul Hofstra, met zijn rijke ervaring bij de Rekenkamer Rotterdam, over de door hem waargenomen afnemende kwaliteit van openbaar bestuur en een zich verdiepende kloof tussen burger en overheid. Hofstra zocht tijdens zijn prikkelende betoog contact met de aanwezigen om te toetsen hoe de situatie in de verschillende Gelderse gemeenten wordt ervaren. Sommige wethouders herkenden de zorgen die werden geuit. Anderen juist niet. In de analyse hiervan werd gewezen op de verschillende grootte van de gemeenten en de bestuursculturen die per gemeente sterk kunnen verschillen. Zo is Rotterdam gekenmerkt door een naoorlogse ambitieuze wederopbouwmentaliteit waarbij soms grote financiële risico’s werden genomen en die zou hebben geleid tot beperkte ambtelijk tegenspraak en begrotingsrealisme. In bijvoorbeeld de gemeente Wageningen wordt dit beeld juist minder herkend. Herkenning van sommige elementen aangestipt door Hofstra is er ook. Zo maakten sommige wethouders zich zorgen over het afnemende vertrouwen van burgers in de overheid. Enkele benoemden hierbij de soms eenzijdige maatschappelijke afspiegeling in het bestuur en de volksvertegenwoordiging. De aandacht hiervoor neemt volgens hen wel toe.

Het was duidelijk dat deze bijeenkomst veel heeft betekend voor de deelnemers. De uitdagingen van deze tijd vragen om samenwerking en gezamenlijke reflectie. Deze dag bood daartoe volop gelegenheid. We kijken al uit naar de volgende bijeenkomst volgend jaar op 19 september!

De Gelderland Academie is het kennis- en netwerkplatform van en voor volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren in Gelderland.