Banner
Terugblik Banner

Bij mensenhandel worden slachtoffers gedwongen om te werken onder onmenselijke omstandigheden, om seks te hebben, te bedelen of criminele activiteiten uit te voeren. Arbeidsuitbuiting, seksuele uitbuiting en gedwongen criminaliteit zijn vormen van mensenhandel. Vooral kwetsbare mensen zoals jongeren, arbeidsmigranten en vluchtelingen zijn het slachtoffer.

Betrokkenheid van gemeenten is essentieel voor de aanpak van mensenhandel, want zij staan als overheid het dichtst bij de burger. Ook is het een actueel onderwerp, want dit jaar moet elke gemeente beleid voor de aanpak van mensenhandel hebben geïmplementeerd.

Daarom hield de Gelderland Academie samen met het provinciale programma Weerbaarheid op 2 juni een symposium over mensenhandel in het Huis der Provincie. De Nationaal Rapporteur Mensenhandel, CoMensha, Moviera, SHOP Den Haag, Politie Eenheid Oost-Nederland en de Arbeidsinspectie droegen bij aan het programma. Doel was om bestuurders, raadsleden, fractievolgers, Statenleden en ambtenaren te informeren en te inspireren. In de strijd tegen mensenhandel is samenwerking essentieel. De partners in de keten van de aanpak van menshandel staan gemeenten graag hierin bij.

Geen ver-van-m’n-bedshow

We trappen het plenaire deel van het symposium af met een mini-documentaire over mensenhandel in Gelderland. Gelderse burgers en bestuurders hebben vaak geen idee dat deze moderne vorm van slavernij zich in onze achtertuin afspeelt. Maar Sameena van der Meijden, zelf slachtoffer van mensenhandel, neemt ons mee op reis door Gelderland. Ze geeft ons een beeld van wat er zich onder de oppervlakte werkelijk afspeelt. Spelers in de strijd tegen mensenhandel, van Officier van Justitie tot motoragent, vertellen ons wat ze zoal zijn tegengekomen. Verschillende verschijningsvormen van mensenhandel passeren de revue; van een huisslaaf in Kerkdriel die bijna het leven liet onder de gewelddadigheden van haar uitbuiters, tot een groot internationaal netwerk waarbij meerdere jonge Hongaarse vrouwen onder valse voorwendselen te werk werden gesteld in de illegale prostitutie.

Vanwege de gevoeligheid van het onderwerp kan de mini-docu niet zomaar verstrekt worden aan derden of gedeeld worden op o.a. social media en YouTube. Het kan wel ingezet worden voor andere (bewustwordings)doeleinden, dus tonen tijdens een bijeenkomst, vergadering, symposium, etc. Wil je meer weten? Neem contact op met Carolien Grasdijk, programma Weerbaarheid: c.grasdijk@gelderland.nl/06-52801619.

Nationaal Rapporteur Mensenhandel: Geen quick fix

Laura Nijkamp werkt bij Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen, een adviesorgaan voor de regering over voorkoming en aanpak van mensenhandel. Ze wil verder kijken. De aanpak van mensenhandel is een kwestie van de lange adem. Er is geen quick fix. Mensenhandel is namelijk een complex en niet op zichzelf staand fenomeen. Slachtoffers worden vaker slachtoffer van zware delicten en hebben te maken met een cirkel van (huiselijk) geweld, verslaving en psychiatrische problemen. Die cirkel moet doorbroken worden en dat maakt dat er een integrale benadering nodig is. Suzanne Kok, eveneens werkzaam bij de Nationaal Rapporteur, constateert dat er soms sprake is van verkokering in de hulpverlening. Zo zag ze bij een onderzoek onder slachtoffers van seksuele uitbuiting in Amsterdam dat sommige meiden agressieregulatietherapie kregen waarbij geen enkele keer de seksuele uitbuiting aan de orde kwam. Dat is juist belangrijk, omdat zo’n 50% van de slachtoffers opnieuw slachtoffer wordt van criminaliteit (revictimisatie). Naast het voorkomen van slachtofferschap is het ook belangrijk dat er binnen gemeenten aandacht komt voor het voorkomen van daderschap, specifiek onder jongeren.

CoMensha: Informeer de vluchteling

Het landelijk Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel (CoMensha) zet zich in voor de belangen en rechten van slachtoffers van mensenhandel in Nederland. Zij doen dit door het onderwerp overal in Nederland op de agenda te krijgen, signaleren en adviseren over beelden en trends en geven voorlichting. CoMensha heeft een verbindende rol in de keten te nemen. Sandra van den Berg vertelt hoe ze daar invulling aan geven. Een van de bewustwordingscampagnes is de rondreizende fototentoonstelling ‘Open je ogen voor mensenhandel’. Deze was ook in een aantal Gelderse gemeenten te zien. Een actueel fenomeen is de grote stroom vluchtelingen, veelal vrouwen en kinderen, die door de oorlogssituatie in hun thuisland naar Nederland. Sinds april mogen Oekraïense vluchtelingen legaal werken in Nederland. Maar er zijn risico’s dat zij doelwit worden van mensenhandelaren of louche uitzendbureaus. Het is daarom van belang om vluchtelingen uit Oekraïne tijdig te registreren, en om ze te informeren over hun rechten, de risico’s op uitbuiting en waar zij terecht kunnen voor hulp.

Link naar flyer ‘Know your rights! Be prepared when looking for a job in the Netherlands!’

Arbeidsinspectie: Herken uitbuiting en zoek samenwerking

Op de vraag wat er op dit moment het meest nodig is om arbeidsuitbuiting tegen te gaan, benoemt Joost Olthof, inspecteur bij de Nederlandse Arbeidsinspectie, een belangrijke sleutel. Veel signalen kunnen door gemeenteambtenaren worden opgepikt. Als vervolgens snel de samenwerking wordt gezocht met politie en arbeidsinspectie helpt dat enorm om arbeidsuitbuiting op het spoor te komen. Bij een zwaar mishandelde Poolse man in Ede die zijn huis was uitgezet, bestond een vermoeden van uitbuiting en werd de arbeidsinspectie betrokken bij de verhoren. BOA’s die overlast, zoals vervuiling of overbewoning een halt toe roepen, kunnen ook de signalen van uitbuiting herkennen en doorgeven. Ook valt er winst te behalen in de betrokkenheid van de Arbeidsinspectie bij gemeentelijke controles bij risicovolle sectoren.
Meer weten? Benader de Arbeidsinspectie voor een presentatie in jouw gemeente.

Politie Eenheid Oost-Nederland: Een kijkje achter de schermen

Johan Stam, specialist Mensenhandel bij Politie Eenheid Oost-Nederland, neemt ons mee in de rauwe wereld van de illegale prostitutie. Het gaat over jonge vrouwen en mannen, soms zelfs tieners, die allerlei handelingen voor de camera of op locatie moeten verrichten en het geld moeten afdragen aan hun ‘loverboy’. Doelwitten voor uitbuiters zijn kwetsbare meiden uit de zorg of hulpverlening, maar soms ook jonge mensen uit welgestelde families. Bij minderjarigen hoeft er bovendien geen sprake te zijn van dwang wil er sprake zijn van mensenhandel. Een optelsom van omstandigheden, details in een seksadvertentie en een gesprek met een aanbieder, maakt dat er een vermoeden van seksuele uitbuiting ontstaat. Daar gaat het prostitutiecontroleteam op af.

Moviera: Specialistische zorg voor slachtoffers is nodig

Moviera is een belangrijke partner voor gemeenten als het gaat om hulp aan slachtoffers (zorgcoördinatie). Naast het behartigen van belangen van slachtoffers van mensenhandel, verzorgt Moviera ook preventieactiviteiten en doet zij aan kennisbevordering over menshandel en zorg aan slachtoffers. Julia el Mecky vertelt over de waarde van specialistische zorg aan slachtoffers. De complexiteit van samenwerking tussen vele verschillende partijen die betrokken zijn bij de aanpak van mensenhandel vereist gespecialiseerde zorg. Er is samenwerking nodig tussen verschillende beleidsterreinen en domeinen als strafrecht, verblijfsrecht, arbeidsrecht en medische en sociaalmaatschappelijke zorg. Daarnaast vergt herkenning van en advies over kleine signalen expertise. Laagdrempelig, langdurig contact is vaak nodig om vertrouwen te winnen en toegang te krijgen tot slachtoffers en hun ervaring.

SHOP Den Haag

SHOP is het kennis- en expertisecentrum over sekswerk en mensenhandel in Den Haag. SHOP geeft informatie, advies, psychosociale en praktische hulp en biedt opvang. Eén van de vernieuwende manieren waarop SHOP bestuurders en publiek wakker schudt is door middel van een virtual reality experience vanuit het perspectief van het slachtoffer.
Link naar de virtual reality expercience

De Gelderland Academie is het kennis- en netwerkplatform van en voor volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren in Gelderland.