Grip op Samenwerking - Rivierenland

‘Je gaat er nog steeds over!’

Maandag 18 november organiseerde de Gelderland Academie is samenwerking met de griffierskring Rivierenland de tweede avond in de reeks Grip op Samenwerking ‘Je gaat er wel over’. Een vervolg op de bijeenkomst van 18 maart. De avond werd gecombineerd met de platformbijeenkomst AVRI. Voorafgaand aan de bijeenkomst konden de aanwezigen deelnemen aan een groepsinterview voor AVRI over het nieuwe afvalinzamelbeleid.

Zicht houden en invloed vergroten

Joyce Satijn, griffier van de gemeente West Maas en Waal, trapte de avond af namens de griffierskring Rivierenland. Ze gaf een kort verslag van wat er sinds 18 maart is opgepakt om de raadsleden meer grip op samenwerking in de regio te geven. Daarna gaf Dik Waasdorp, raadslid van de gemeente Neder-Betuwe, een presentatie over de methode Duisenberg. De methode is een instrument dat geschikt is om een cyclische analyse uit te voeren rond de begroting en het jaarverslag. Het helpt de raad o.a. om zicht te houden op de ontwikkeling van een beleidsopgave. Tiels raadslid Peter Elferink vertelde over zijn ervaringen als raadsrapporteur van een gemeenschappelijke regeling. Raadsrapporteurs volgen namens de raad nauwlettend het wel en wee van de gemeenschappelijke regelingen en zijn alert op beïnvloedingsmomenten van de raad. Zo kunnen zij de invloed van de raad bij een gemeenschappelijke regeling vergroten.

In gesprek

Vervolgens gingen de raadsleden met elkaar in gesprek aan de hand van stellingen en vragen zoals: ‘wat zijn volgens u de voor- en nadelen van het werken met raadsrapporteurs?’ en ‘wat zijn volgens u de voor- en nadelen van de Duisenberg-methode?’ Ook kwamen onderwerpen als de huidige werkwijze voor financiële stukken en het synchroniseren van de commissie- en raadsvergaderingen in de regio aan de orde. De avond werd afgesloten met een drankje. De opgehaalde informatie wordt door de griffiers verwerkt en teruggekoppeld naar de raadsleden.

Minicongres CO2

CO2: van ambitie naar concrete actie

Minicongres CO2

Op de dag van de duurzaamheid, donderdag 10 oktober, vond het eerste minicongres rond het Klimaatakkoord plaats. Het thema van deze ochtend was CO2.

Van ambitie naar concrete actie

In de Statenzaal van provincie Gelderland opende Frank Weijens (Provincie Gelderland) met een informatieve presentatie over de stappen in het proces naar certificering. Hoe ga je van een nulmeting naar het sturen op CO2? Els Martijn (Firm of the Future) vertelde in haar presentatie wat het doel van CO2-reductie eigenlijk te weeg brengt in Nederland.
Rogier Westerink en Neeltje de Hoop voerden daarna een experiment uit, waarin CO2 natuurlijk de hoofdrol speelde. Ze lieten de nuttige toepassingen zien die CO2 ook kan hebben, zoals bij de productie van cement en mortel.
Tijdens de kennissessies werd dieper ingegaan op onderwerpen gerelateerd aan CO2. De aanwezigen deelden kennis en ervaringen over certificering, beprijzing, compensatie en wat de voorbeeldrol van de overheid zou moeten zijn. Er waren levendige discussies en goede gesprekken. De deelnemers vonden de sessies interessant en gaven aan echt iets geleerd te hebben. Als afsluiting kon iedereen genieten van een lokale, duurzame lunch.

Save the date

Op dinsdag 28 januari is het volgende minicongres met als thema: Duurzame Opwek. In een ochtend gaan we dieper in op het onderwerp ‘duurzame opwek’. Ook tijdens deze editie zijn er inspirerende sprekers en interactieve kennissessie met praktijkcases.
Wil je meedenken over de invulling van dit thema, een korte presentatie geven of een kennissessie leiden? Neem dan contact op met Code Groen via codegroen@gelderland.nl.

Planning minicongressen

Klimaatadaptatie-Culemborg

Klimaatadaptatie zorgt voor betere leefomgeving

Op vrijdag 27 september spraken ongeveer 15 wethouders en raadsleden uit het Rivierengebied over het veranderende klimaat en hoe daarmee om te gaan. Ook gedeputeerde Peter Kerris van provincie Gelderland was aanwezig. De bijeenkomst leverde veel positieve energie op.

Integraal werken

De middag in het Huis van de Stad Culemborg begon met een gezamenlijke lunch. Hierbij vertelde wethouder Stefan van Someren wat voor de gemeente Neder-Betuwe de directe aanleiding was om klimaatadaptatie op te pakken. Juli 2014 zorgden extreme regenbuien namelijk voor flinke waterschade, omdat straten en woningen onderliepen. Hij adviseerde iedereen om integraal te werken en inwoners te betrekken: “Leg uit wat je doet en waarom.”

Na een kennistest over klimaatadaptatie en het nationale Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie werden de aanpak en het proces naar een regionale aanpak van klimaatadaptatie in de regio toegelicht. Ingrid Links van GGD Gelderland-Zuid schetste de gevolgen van klimaatverandering op de gezondheid van inwoners.

Effecten van klimaatverandering

In het tweede deel van de middag gingen de bestuurders aan de slag met de bollenschema’s van de Nationale Adaptatiestrategie. Deze bollenschema’s laten zien wat de effecten van klimaatverandering zijn op verschillende sectoren in de samenleving (van industrie tot gezondheid). In kleine groepen spraken de aanwezigen over de effecten die zich het meest voordoen in hun gemeente en hoe je als overheid hierop kan inspelen.

Verbetering leefomgeving

De bijeenkomst leverde veel positieve energie op. Wat opviel was de integraliteit van diverse beleidsterreinen met betrekking tot het klimaat en ook de kansen die er liggen rondom klimaatadaptatie. Bij samenwerking met het sociale domein kunnen maatregelen bijvoorbeeld worden gekoppeld aan aandacht voor eenzaamheid, zelfredzaamheid én effecten van hitte. Het lokale hitteplan biedt hiervoor handvatten. Maatregelen in het ruimtelijk domein kunnen leiden tot meer groen en ruimte om te ontmoeten en om te beschermen tegen de zon. Uiteindelijk kan klimaatadaptatie zorgen voor een verbetering van de leefomgeving.

Inspirerende middag vol democratische uitdagingen voor Rivierenland

Op vrijdag 6 september organiseerde de Gelderland Academie een inspirerende werkconferentie voor lokale politici in de regio Rivierenland. Samen met de vertegenwoordigers van zeven gemeenten én Democratie in Actie gingen we op zoek naar een antwoord op de vraag: hoe geven we onze inwoners meer invloed op de politieke besluitvorming?

Luisteren naar de samenleving

Om het thema van buiten naar binnen te verkennen, had de dagvoorzitter een drietal outsiders uitgenodigd. Zij namen deel aan verschillende projecten waarin inwoners meer zeggenschap kregen in de publieke zaak en gaven aan wat volgens hun de succes-, maar ook de faalfactoren waren. Of het nu om kunst in de openbare ruimte, loslaten bij burgerinitiatieven of samen energievraagstukken aanpakken ging, de boodschap was vooral dat de overheid beter moet luisteren naar wat er aan kennis, kunde en wilskracht bij de samenleving ligt. Alleen dan kunnen vraagstukken echt goed worden aangepakt.

Ideeën opdoen

In vijf deelsessies werden de aanwezigen vervolgens aan het denken gezet, geïnspireerd en/of aan gezet tot actie. In de workshops ‘De raad gaat naar buiten’ en ‘De Maaltijd van Zeist’ deelden de sprekers hun ervaringen met het in gesprek gaan met inwoners. In ‘Van debat naar dialoog’ oefenden de deelnemers om rond maatschappelijke vraagstukken mensen via een dialoog met elkaar te verbinden. Bij de workshop ‘Zeggenschap uit handen geven’ leerden de aanwezigen hoe je aan de slag kunt met een burgerbegroting, zodat inwoners zelf het geld kunnen verdelen. Hoe je de wereld van jongeren kunt verbinden met de wereld van het stadhuis ontdekten de deelnemers in ‘Wie de jeugd heeft’. In die sessie gingen zij echt in gesprek met middelbare scholieren. De mooie werkvormen leverden veel energie op. “Een inspirerende middag, die mooie kansen biedt om een vervolg aan te geven”, was één van de reacties.

 

Vervolgstappen

Na de deelsessies gingen de volksvertegenwoordigers met elkaar in gesprek om te kijken of men met een bepaald onderwerp in de eigen raad verder zou willen. Dit leverde een aantal concrete voornemens op, die Democratie in Actie samen met de Gelderland Academie zal begeleiden. Afgesproken is om bij de vertegenwoordigde gemeenten in de regio op bezoek te gaan om een mogelijke voortzetting te faciliteren en ondersteunen. Wordt vervolgd…

Intervisiedag drie bestuurlijke driehoeken: “Eigenlijk zijn we niets”

Op maandag 2 september kwamen drie Gelderse driehoeken bijeen op een idyllische locatie in de weilanden. Onderwerp van gesprek: hoe doe jij het eigenlijk in de driehoek? Want zo’n bestuurlijke driehoek van burgemeester, secretaris en griffier is toch een nieuw overleggremium.

Eenpitter in de organisatie

“Je bent als griffier (maar ook als gemeentesecretaris en burgemeester) zo alleen. Ik voel me heel vaak een eenpitter in de organisatie. En wat is het dan heerlijk om op zo’n dag echt samen na te kunnen denken”, zegt Marja Nengerman, raadsgriffer in de gemeente Brummen. Want tijdens deze dag reflecteren de driehoeken onder leiding van Annemiek Meinen (de Beuk) in besloten setting op ieders eigen rol en op de gemeenschappelijke rol. Dat is vaak best zoeken, want “eigenlijk zijn we niets”, zoals een van de gemeentesecretarissen verzuchtte. Maar vulden anderen aan: “Als het niet goed gaat in de (bestuurlijke) driehoek merk je dat meteen, dan gaat het overal kraken.”

Jouw rol

Maar wat is je rol dan? Een van de conclusies was dat je vooral anderen in positie moet zetten. Vooral niet zelf zaken gaan overnemen, je werk in stilte doen. En hoe zit dat dan bij elkaar? In hoeverre betreed je elkaars terrein? Wel samen alles bespreken, maar naar buiten toe de rolzuiverheid in de gaten houden, was een andere conclusie. Aldrik Weststrate, gemeentesecretaris Ermelo: “Het helpt ook erg in het besef van de onderscheiden rollen en welke dilemma’s dat met zich meeneemt. Je krijgt meer begrip voor elkaars positie.”

Energie en reflectie

Marja bracht een casus in: “Ik had niet verwacht dat ik dit zou doen, want er zat ook een heel persoonlijke kant aan. Het voelde meteen heel veilig! Wat ik echt het goede vind van zo’n dag is dat je andere gezichtshoeken krijgt aangereikt. Je zit toch vaak op één weg te denken. Ik ben met enorm veel energie weggegaan, en met de gemeentesecretaris hebben we meteen de ideeën uitgewerkt. Ik zou het echt elke driehoek aanraden!” Aldrik: “Alleen al dat je een dag de rust neemt om te reflecteren, heeft enorm veel waarde. Normaal gesproken word je zo door de waan van de agenda geleid.” Aan het einde van de bijeenkomst besloten de aanwezigen direct om over een jaar een vervolgsessie in te plannen.

Ook interesse in een dergelijke bijeenkomst voor jouw bestuurlijke driehoek? Neem contact op met Freya van Os via freyavanos@vnggelderland.nl.

Ondermijningscontainer Summer School Democratie 2019

Terugblik Summer School Democratie en Democratiefestival

Summer School Democratie
De Gelderland Academie was partner van de eerste Summer School Democratie. Samen met de Nederlandse Vereniging van Raadsleden gaven we op 29 augustus een aantal workshops over ondermijning. Deelnemers leerden meer over wat ondermijning is en welke vormen er zijn, waarmee ze hun basiskennis op konden frissen. Na de theorie gingen de deelnemers naar een ‘echt’ drugslab. Bureau Drugszaken gaf antwoord op vragen als ‘Hoe worden drugs eigenlijk geproduceerd?’,  ‘Waar moet je op letten in je omgeving?’ en ‘Wat te doen als er drugsafval in jouw gemeente wordt gedumpt?’ Naast een stukje bewustwording leverde het ook een mooi inkijkje op in de wereld van de ondermijning.

Deelnemers gaven de gecombineerde sessies in de evaluatie een 8,5. Daarmee waren ze het hoogst gewaardeerd op deze dag. Reacties waren o.a. “Leerzaam en praktisch”, “Heel boeiend, leuk om te luisteren naar personen die uit hun eigen ervaringspraktijk spreken.” en “Super interessant! Goed opgezet en mooi gedaan door de mannen.” We kunnen daarmee terugkijken op een succesvolle dag!

Democratiefestival
Aansluitend aan de Summer School was het tweedaagse Democratiefestival. Tijdens deze eerste editie nam de Gelderland Academie de bezoekers mee in de wereld van ondermijning. Platform Veilig Ondernemen vertelde over haar ervaringen rondom de illegale productie van drugs. En daarna konden geïnteresseerden een kijkje nemen in de ondermijningscontainer onder leiding van Bureau Drugszaken. Voor velen een intrigerend en interessant onderwerp, waardoor er veel festivalbezoekers op af kwamen.

Verbinding-regioAN

Meer verbinding met verbonden partijen

Op maandag 3 juni kwamen achttien griffiers en regiocoördinatoren uit de Regio Arnhem Nijmegen bijeen in het gemeentehuis van Beuningen. Het doel van de bijeenkomst was om met elkaar van gedachten te wisselen over strategieën en ontwikkelingen in de samenwerking in de Regio Arnhem Nijmegen. Hoe brengen we elkaar en het bestuur (colleges en raden) verder in de verbinding van gemeentebesturen met verbonden partijen?

Kortere beslisagenda
Voor de pauze hield Marcel Boogers een prikkelend betoog over de verschillende ontwikkelingen op het gebied van samenwerking en de gevolgen daarvan. Het zwaartepunt van het lokaal bestuur verschuift langzaam naar de regio. Hierdoor wordt de beslisagenda van de raad steeds korter. Als de raad niet wordt meegenomen in de besluitvorming is dat een democratisch probleem. Maar regionale samenwerking is ook nodig om de eigen doelen van de gemeenten te behalen.

Regionaal perspectief
Er is heel veel regionaal bestuur, maar volgens Boogers wordt er weinig regionaal bestuurd. Gemeenteraden kijken vooral vanuit een lokaal perspectief naar regionaal belang. Dit leidt tot suboptimale oplossingen. Als raadsleden uit een regio meer onderling contact zouden hebben, bijvoorbeeld over een gezamenlijke zienswijze, en raadsagenda’s op elkaar afgestemd worden, zal de samenwerking beter verlopen. Men heeft dan meer oog voor wat er in de regio speelt.

Geen afwachtende houding
Marcel Boogers roept de aanwezige griffiers op om hun raadsleden te stimuleren meer dan boekhouders te zijn. Als raden meer bezig zijn met de vragen ‘Waarom bestaat deze samenwerking?’ en ‘Behalen we de doelen zoals gesteld bij de start van de samenwerking?’ kijken zij meer vanuit een politiek standpunt in plaats van een financieel standpunt. Ook komen ze zo uit de afwachtende houding.

Concreet resultaat
Na de pauze gingen de aanwezigen onder leiding van Marcel Boogers in gesprek over hoe de raden in de Regio Arnhem Nijmegen in positie kunnen worden gebracht om in de nieuw te vormen Regio proactief en aan de voorkant invloed uit te oefenen. Deze discussie heeft als concreet resultaat dat een delegatie van de griffiers een brief schrijft aan de Regio waarin wordt opgeroepen om nut en noodzaak van de hervorming voor het voetlicht te brengen en de raden daarin mee te nemen. De aanwezigen besluiten ook om een lijst aan te leggen met de e-mailadressen van de griffiers uit de regio om het onderling contact te bevorderen.

Geslaagde Ondermijningsconferentie

Op vrijdag 17 mei verzamelden meer dan zestig raads- en Statenleden zich in het Huis der Provincie voor de Ondermijningsconferentie. Deze bijeenkomst werd in samenwerking met het Programma Weerbare Overheid van Gelderland georganiseerd.

Samen Sterk voor een eigen interne academie

Op dinsdag 14 mei namen vijftien gemeenten en uitvoeringsorganisaties deel aan de bijeenkomst Samen sterk, georganiseerd door de Gelderland Academie en de Harderwijk Academie. Een inspirerende bijeenkomst, die zeker een vervolg krijgt!